Elektriciteit is onmisbaar in woningen, bedrijven en de samenleving. We gebruiken elektrische energie voor verlichting, huishoudelijke apparaten, computers, machines, verwarming en koeling. Ook elektrische auto’s, warmtepompen en steeds meer andere toepassingen werken op elektriciteit. Een energieleverancier levert en factureert de elektriciteit die je van het elektriciteitsnet afneemt. De elektriciteit zelf kan afkomstig zijn uit verschillende energiebronnen, zoals wind, zon, aardgas en kernenergie.
Wat is elektriciteit?
Elektriciteit heeft te maken met elektrische lading en de beweging daarvan. In metalen geleiders kunnen elektronen zich verplaatsen. Wanneer er een spanningsverschil aanwezig is en de elektrische kring gesloten is, kan er een elektrische stroom lopen. Elektrische spanning wordt uitgedrukt in volt (V), stroomsterkte in ampère (A) en elektrisch vermogen in watt (W).
Er wordt onderscheid gemaakt tussen statische elektriciteit en elektrische stroom. Statische elektriciteit ontstaat wanneer elektrische lading zich op een oppervlak ophoopt. Dat merk je bijvoorbeeld wanneer je na het uittrekken van bepaalde kleding een kleine elektrische schok krijgt. Bij elektrische stroom bewegen elektrische ladingen door een geleidend materiaal. Dat principe maakt het mogelijk om elektrische apparaten van energie te voorzien.
Hoe wordt elektriciteit opgewekt?
Elektriciteit kan op verschillende manieren worden geproduceerd. In een klassieke elektriciteitscentrale wordt meestal een turbine aangedreven die gekoppeld is aan een generator. De generator zet mechanische energie om in elektrische energie. De turbine kan bijvoorbeeld worden aangedreven door stoom, stromend water of wind. Zonnepanelen werken anders: fotovoltaïsche zonnecellen zetten zonlicht rechtstreeks om in elektrische energie.
Groene elektriciteit uit hernieuwbare energiebronnen
Groene stroom is elektriciteit waarvan de hernieuwbare oorsprong wordt aangetoond. Ze kan worden geproduceerd met hernieuwbare energiebronnen zoals zonne-energie, windenergie, waterkracht, biomassa en biogas. Ook bepaalde vormen van geothermische energie kunnen worden gebruikt voor energieproductie.
Bij zonne- en windenergie worden tijdens de elektriciteitsproductie geen fossiele brandstoffen verbrand. Bij bio-energie ligt dat anders. Organisch materiaal en bepaalde reststromen kunnen worden gebruikt voor energieproductie en via vergisting kan bijvoorbeeld biogas ontstaan. Of biomassa als duurzaam kan worden beschouwd, hangt onder andere af van de gebruikte grondstoffen, de herkomst en de geldende duurzaamheidscriteria.
Elektriciteit uit fossiele brandstoffen en kernenergie
Elektriciteit kan ook worden geproduceerd met fossiele brandstoffen zoals steenkool, aardgas en aardolie. Bij de verbranding van fossiele brandstoffen komt energie vrij die kan worden gebruikt om elektriciteit te produceren. Daarbij komt onder andere CO2 vrij. De extra uitstoot van broeikasgassen door het gebruik van fossiele brandstoffen draagt bij aan klimaatverandering.
Een andere energiebron is kernenergie. In een kerncentrale komt door kernsplijting warmte vrij. Met die warmte wordt stoom geproduceerd, die een turbine aandrijft. De turbine drijft vervolgens een generator aan die elektriciteit produceert. Bij de elektriciteitsproductie in een kerncentrale komt tijdens de werking relatief weinig CO2 vrij, maar kernenergie is geen hernieuwbare energiebron. Bovendien ontstaat radioactief afval dat veilig moet worden beheerd en opgeslagen.
Voor- en nadelen van verschillende energiebronnen
Iedere energiebron heeft eigen voor- en nadelen. Zonne-energie en windenergie zijn hernieuwbaar en produceren elektriciteit zonder tijdens de productie fossiele brandstoffen te verbranden. Hun productie is echter afhankelijk van het weer en het tijdstip. Daardoor zijn een flexibel elektriciteitsnet, energieopslag en het afstemmen van vraag en aanbod belangrijk.
Waterkracht is eveneens een hernieuwbare energiebron en kan grote hoeveelheden elektriciteit produceren, maar stuwdammen en waterkrachtcentrales kunnen gevolgen hebben voor waterlopen, ecosystemen en vismigratie. Ook biomassa is niet automatisch klimaatneutraal of onbeperkt beschikbaar. De milieu-impact hangt sterk af van de gebruikte biomassa en de manier waarop deze wordt geproduceerd en verwerkt.
Fossiele brandstoffen zoals steenkool, aardolie en aardgas hebben het voordeel dat ze regelbare elektriciteitsproductie mogelijk maken, maar ze zijn eindig en veroorzaken bij verbranding uitstoot van CO2 en andere stoffen. Kernenergie kan grote hoeveelheden elektriciteit produceren met een relatief lage CO2-uitstoot tijdens de productie, maar brengt andere aandachtspunten met zich mee, zoals radioactief afval, veiligheid, investeringskosten en de ontmanteling van kerncentrales.
Van elektriciteitscentrale tot stopcontact
Nadat elektriciteit is geproduceerd, moet ze naar woningen en bedrijven worden vervoerd. Het Belgische hoogspanningsnet wordt beheerd door Elia. Vervolgens wordt elektriciteit via het distributienet verder verdeeld naar woningen en bedrijven. In Vlaanderen is Fluvius het centrale aanspreekpunt voor het distributienet. Je energieleverancier staat vervolgens in voor de commerciële levering en facturatie van de elektriciteit die je van het net afneemt.
Waarvoor gebruiken we elektriciteit?
Elektriciteit heeft steeds meer toepassingen. Naast verlichting, computers en huishoudelijke apparaten wordt elektriciteit gebruikt voor verwarming met warmtepompen, koken op inductie, koeling en airconditioning. Ook elektrische mobiliteit wordt belangrijker. Een elektrische auto kan thuis of onderweg worden opgeladen via een laadstation. Voor het koelen van woningen en gebouwen kan onder andere airconditioning worden gebruikt.
Daarnaast speelt elektriciteit een belangrijke rol in bedrijven, industrie, datacenters, ziekenhuizen, winkels en openbaar vervoer. Door de elektrificatie van vervoer en verwarming neemt het belang van een betrouwbaar en voldoende sterk elektriciteitsnet verder toe.
Groene en andere elektriciteit op het elektriciteitsnet
Elektriciteit uit verschillende productiebronnen wordt via hetzelfde elektriciteitsnet vervoerd. Je krijgt dus niet letterlijk afzonderlijke groene, fossiele of nucleaire elektriciteit uit je stopcontact. Wanneer een leverancier een contract met groene stroom aanbiedt, moet de hernieuwbare oorsprong daarvan worden aangetoond met garanties van oorsprong. Eén garantie van oorsprong vertegenwoordigt 1 MWh of 1.000 kWh geproduceerde energie.
Nieuwe energieleverancier nodig?
Wil je een nieuwe energieleverancier kiezen? Kijk dan niet alleen naar de prijs per kWh. Vergelijk ook de geschatte totale jaarkost, vaste vergoeding, contractvoorwaarden en het type contract. Daarnaast kun je rekening houden met de herkomst van de geleverde elektriciteit en nagaan welk aandeel afkomstig is uit hernieuwbare, fossiele of nucleaire energiebronnen.
Via onze tool kun je energieleveranciers vergelijken. Wil je specifiek de actuele elektriciteitsprijzen vergelijken, kijk dan naast het energietarief ook naar de totale geschatte jaarlijkse kost van het contract.
Doe de energietest en bespaar elk jaar op jouw factuur.
Verspil geen uren meer met het vergelijken van energietarieven en het vinden van de beste energieleverancier ! Vraag een vrijblijvende audit aan en stap over naar de beste energieleverancier op dit moment.