Windenergie is een belangrijke vorm van hernieuwbare energie, naast onder andere zonne-energie, waterkracht en bio-energie. Windturbines zetten de bewegingsenergie van de wind om in elektriciteit zonder tijdens de elektriciteitsproductie fossiele brandstoffen te verbranden. Daardoor heeft windenergie een veel lagere klimaatimpact dan elektriciteitsproductie op basis van fossiele brandstoffen. Helemaal zonder milieu-impact is windenergie echter niet: ook voor de productie, plaatsing, het onderhoud en de afbraak van windturbines zijn materialen en energie nodig.
Wat is windenergie?
Windenergie is elektrische energie die wordt opgewekt met behulp van windturbines. De wind brengt de rotorbladen van een turbine in beweging. Via een generator wordt deze bewegingsenergie vervolgens omgezet in elektriciteit.
Windenergie is een hernieuwbare energiebron: de wind raakt door het gebruik ervan niet uitgeput. Tijdens het produceren van elektriciteit in een windturbine worden bovendien geen fossiele brandstoffen zoals aardgas, aardolie of steenkool verbrand.
Windenergie speelt daarom een belangrijke rol in de overgang naar een energiesysteem met minder uitstoot van broeikasgassen. Zowel op land als op zee worden windturbines gebruikt om hernieuwbare elektriciteit te produceren.
Hoe wordt windenergie opgewekt?
Een moderne windturbine heeft meestal drie rotorbladen. Wanneer de wind langs deze bladen stroomt, ontstaat een kracht waardoor de rotor begint te draaien. Deze draaiende beweging wordt gebruikt om een generator aan te drijven die elektriciteit produceert.
Niet iedere moderne windturbine werkt op exact dezelfde manier. Sommige turbines gebruiken een tandwielkast om het toerental tussen de rotor en generator aan te passen, terwijl andere turbines een directe aandrijving gebruiken.
De geproduceerde elektriciteit wordt via kabels en elektrische installaties naar het elektriciteitsnet getransporteerd. Bij een windpark worden meerdere windturbines met elkaar verbonden voordat de elektriciteit verder op het net wordt geïnjecteerd.
Hoeveel elektriciteit een windturbine produceert, hangt onder andere af van de windsnelheid, locatie, hoogte van de turbine, diameter van de rotor en technische eigenschappen van de installatie. Bij zeer harde wind kan een windturbine om veiligheidsredenen tijdelijk worden stilgelegd.
Windenergie in Vlaanderen en België
Windenergie wordt in België zowel op land als op zee geproduceerd. Vlaanderen beschikt over verschillende windparken en individuele windturbines. Daarnaast spelen de offshore windparken in het Belgische deel van de Noordzee een belangrijke rol in de productie van hernieuwbare elektriciteit.
Veel windturbines in Vlaanderen hebben een vermogen van ongeveer 2,5 tot 3 MW. Een turbine van deze grootte kan, afhankelijk van de locatie en windomstandigheden, jaarlijks voldoende elektriciteit produceren om het elektriciteitsverbruik van meer dan 2.000 gezinnen te dekken.
Waar nieuwe windturbines kunnen worden geplaatst, hangt onder andere af van ruimtelijke ordening, natuur, veiligheid, geluidsnormen, infrastructuur en de lokale windomstandigheden. Een windturbine kan dus niet zomaar overal worden geplaatst.
Windenergie op land
Windturbines op land worden vooral geplaatst op locaties waar voldoende wind beschikbaar is en waar grote turbines ruimtelijk kunnen worden ingepast. Denk bijvoorbeeld aan industriegebieden, havengebieden en locaties langs belangrijke infrastructuur.
De exacte locatie is belangrijk voor de opbrengst. Gebouwen, bomen, heuvels en andere obstakels kunnen de luchtstroming beïnvloeden en de elektriciteitsproductie verminderen.
Windenergie op zee
De Noordzee is bijzonder geschikt voor windenergie omdat er doorgaans sterke en relatief constante wind beschikbaar is. Offshore windturbines kunnen bovendien op grote schaal worden ingezet in windparken.
Een offshore windpark bestaat uit meerdere windturbines waarvan de geproduceerde elektriciteit wordt verzameld en vervolgens via kabelverbindingen naar het elektriciteitsnet op het vasteland wordt getransporteerd.
Windenergie op zee vraagt wel aanzienlijke investeringen in turbines, funderingen, kabelverbindingen, netinfrastructuur en onderhoud.
De voordelen van windenergie
Het belangrijkste voordeel van windenergie is dat elektriciteit kan worden geproduceerd zonder tijdens de werking fossiele brandstoffen te verbranden. Daardoor zijn de broeikasgasemissies over de volledige levenscyclus aanzienlijk lager dan bij elektriciteitsproductie met steenkool, olie of aardgas.
Wind is bovendien een hernieuwbare energiebron waarvoor geen brandstof moet worden aangekocht. Een windturbine kan gedurende vele jaren elektriciteit produceren.
Windenergie draagt daarnaast bij aan een meer diverse elektriciteitsproductie en kan helpen om de afhankelijkheid van fossiele brandstoffen te verminderen.
De nadelen van windenergie
Windenergie heeft ook nadelen en aandachtspunten. De productie is afhankelijk van het weer. Wanneer er weinig wind is, produceren windturbines minder elektriciteit. Daardoor moet een elektriciteitssysteem met veel wind- en zonne-energie voldoende flexibel zijn. Energieopslag, vraagsturing, internationale verbindingen en andere vormen van elektriciteitsproductie kunnen helpen om vraag en aanbod op elkaar af te stemmen.
Daarnaast hebben windturbines een visuele impact op het landschap en kunnen omwonenden hinder ondervinden van geluid of slagschaduw. Daarom gelden er voorwaarden voor de plaatsing en exploitatie van windturbines.
Ook de impact op natuur moet worden onderzocht. Windturbines kunnen op bepaalde locaties een risico vormen voor vogels en vleermuizen, bijvoorbeeld door aanvaringen of verstoring van leefgebieden. Een goede locatiekeuze kan deze impact helpen beperken.
Windenergie is bovendien niet volledig emissievrij over de volledige levenscyclus. Voor de productie van staal, beton en andere materialen, het transport, de installatie, het onderhoud en de uiteindelijke ontmanteling zijn grondstoffen en energie nodig. Over de volledige levensduur blijft de klimaatimpact wel aanzienlijk lager dan bij elektriciteitsproductie met fossiele brandstoffen.
Hoeveel elektriciteit produceert een windturbine?
De elektriciteitsproductie van een windturbine kan sterk verschillen. Het vermogen van de turbine wordt uitgedrukt in megawatt (MW), maar dit vermogen mag niet worden verward met de hoeveelheid elektriciteit die jaarlijks daadwerkelijk wordt geproduceerd.
Een turbine van bijvoorbeeld 3 MW produceert niet het hele jaar onafgebroken op maximaal vermogen. De werkelijke jaarproductie wordt onder andere bepaald door de windomstandigheden, technische beschikbaarheid, locatie en eigenschappen van de turbine.
Veel windturbines in Vlaanderen hebben een vermogen van ongeveer 2,5 tot 3 MW. Een dergelijke turbine kan onder gunstige omstandigheden jaarlijks voldoende hernieuwbare elektriciteit produceren voor meer dan 2.000 gezinnen.
Een kleine windturbine thuis plaatsen?
Er bestaan ook kleine windturbines voor particulieren en bedrijven. Een kleine windturbine in de tuin is echter niet op iedere locatie interessant. De lokale windsnelheid en vrije ruimte zijn doorslaggevend. Gebouwen, bomen en andere obstakels kunnen voor turbulentie zorgen en de productie sterk verminderen.
Wie zelf windenergie wil produceren, moet daarom eerst onderzoeken of de locatie voldoende windpotentieel heeft en welke stedenbouwkundige, technische en andere voorwaarden van toepassing zijn.
Voor woningen zijn zonnepanelen in veel situaties eenvoudiger te plaatsen. Een kleine windturbine kan vooral interessant zijn wanneer er voldoende vrije ruimte en gunstige windomstandigheden aanwezig zijn.
Is windenergie groene stroom?
Elektriciteit uit windenergie wordt beschouwd als hernieuwbare elektriciteit. Toch betekent een contract voor groene stroom niet dat de elektriciteit die fysiek uit jouw stopcontact komt rechtstreeks van een specifieke windturbine afkomstig is.
Eenmaal elektriciteit op het elektriciteitsnet wordt geïnjecteerd, kan elektriciteit uit wind, zon, kernenergie en fossiele bronnen fysiek niet meer van elkaar worden onderscheiden.
Daarom wordt gewerkt met garanties van oorsprong (GO’s). Eén garantie van oorsprong vertegenwoordigt 1 MWh, ofwel 1.000 kWh, energie met een bepaalde oorsprong.
Wanneer een energieleverancier in Vlaanderen elektriciteit als groene stroom verkoopt, moet hij daarvoor voldoende garanties van oorsprong indienen bij de Vlaamse Nutsregulator. Het systeem zorgt ervoor dat dezelfde hoeveelheid geproduceerde groene elektriciteit niet meerdere keren als groen kan worden verkocht.
Komt jouw windenergie uit België?
Niet noodzakelijk. Garanties van oorsprong voor hernieuwbare elektriciteit kunnen binnen Europa worden verhandeld. Een Belgische energieleverancier kan dus groene stroom verkopen waarbij de bijbehorende garanties van oorsprong afkomstig zijn van windenergie uit een ander Europees land.
Vind je het belangrijk dat je groene stroom specifiek uit Belgische windenergie komt? Kijk dan niet alleen of een energiecontract als groen wordt aangeboden, maar controleer ook de energiebron en het land van oorsprong.
Controleer de herkomst van je groene stroom
Met de Groencheck van de Vlaamse Nutsregulator kan je aan de hand van je EAN-code controleren of je energieleverancier voor jouw groene elektriciteitscontract de vereiste garanties van oorsprong heeft ingediend.
Daarnaast kan je de herkomst van elektriciteit vergelijken. Zo kan je nagaan uit welke energiebronnen de elektriciteit afkomstig is en uit welke landen de bijbehorende garanties van oorsprong komen.
Energieleveranciers en windenergie vergelijken
Wil je een nieuwe energieleverancier kiezen en vind je de herkomst van je elektriciteit belangrijk? Kijk dan niet alleen naar de prijs van het energiecontract. Controleer ook welk aandeel van de aangeboden elektriciteit hernieuwbaar is, welke energiebronnen worden gebruikt en uit welk land de groene elektriciteit afkomstig is.
Via onze vergelijking kan je energieleveranciers vergelijken en nagaan welke energiecontracten aansluiten bij je verbruik en voorkeuren. Voor de exacte herkomst van groene stroom kan je daarnaast de officiële gegevens van de Vlaamse Nutsregulator raadplegen.
Doe de energietest en bespaar elk jaar op jouw factuur.
Verspil geen uren meer met het vergelijken van energietarieven en het vinden van de beste energieleverancier ! Vraag een vrijblijvende audit aan en stap over naar de beste energieleverancier op dit moment.